Statistische Dag 2000
De Statistische Dag 2000 vindt plaats op maandag 17 april, in de Jaarbeurs te Utrecht. Deze dag zullen vijf sprekers hun licht laten schijnen over de geschiedenis en de toekomst van de statistiek en operationele research; het voorlopige programma staat hieronder vermeld. Een belangrijk onderdeel van het programma zal in elk geval de toekenning van de Van Dantzigprijs zijn. De meest recente versie van het programma vindt u op www.rhkoning.com/vvs.
Programma Statistische Dag, 17 april 2000, Jaarbeurs Utrecht (zaal 215)
Sir David Cox (Nuffield College) CausalityThere is currently interest in probabilistic aspects of causality both in the computer science and statistical literature. Three different views of causality will be outlined and some of the implications for applied statistical work discussed.
Prof. dr J.C. van Houwelingen (Rijksuniversiteit Leiden) De relatie tussen medische statistiek en genetica: verleden, heden en toekomst
De link tussen genetica en (medische) statistiek is heel oud. Pearson's correlatiecoëfficiënt heeft een (eu)genetische achtergrond. Genetica heeft lang buiten het blikveld van de medisch statistici gelegen. Linkage analyse was een activiteit voor de specialisten en onderzoek van QTL's (quantitative trait loci) was meer iets voor de veredelaars in Wageningen. De laatste jaren is daar verandering in gekomen. Gedwongen door de genetisch-epidemiologen zijn de medisch-statistici zich ook de genetische statistiek gaan aantrekken. Dat moge blijken uit het verschijnen van leerzame overzichtsartikelen in Biometrics [1,2] en Statistics in Medicine [3]. Dankzij het Humane Genome Project komt er steeds meer genetische informatie beschikbaar. Het nieuwste snufje is DNA micro-arrays die per patiënt geweldig veel informatie bevatten [4]. Er is een luide roep hoorbaar om bio-informatics waar velen gewoon genetische statistiek mee bedoelen. In de voordracht zal aan de hand van enige voorbeelden de link tussen medische statistiek en genetica worden duidelijk gemaakt en voorzichtig gespeculeerd over toekomstige ontwikkelingen.
Referenties:
[1] Hauser ER , Genetic linkage analysis of complex genetic traits by using affected sibling pairs, BIOMETRICS 54, 1238-1246, 1998
[2] Teng J, Siegmund D, Multipoint linkage analysis using affected relative pairs and partially informative markers, BIOMETRICS 54, 1247-1265, 1998
[3] Olson JM, Witte JS, Elston RC, Tutorial in biostatistics: genetic mapping of complex traits, STAT MED 18 , 2961-2981, 1999
[4] Golub TR, Slonim DK, Tamayo P, et al. , Molecular classification of cancer: Class discovery and class prediction by gene expression monitoring , SCIENCE 286, 531-537, 1999
dr G. Alberts (Katholieke Universiteit Nijmegen/CWI) Statistici, hun verenigingen en hun geschiedenis
De kwantitatieve denkers die in augustus 1945 de Vereniging voor Statistiek oprichtten wilden iets nieuws met de statistiek. Ze wilden het vak en de samenleving veranderen: een nieuwe inhoud aan het vak geven en het op nieuwe terreinen gebruiken. Kwaliteit was het trefwoord van deze kwantificeerders. Als bij golfbeweging keert dit trefwoord herhaaldelijk terug in de geschiedenis van de statistiek. Hoewel Van Ettinger, Van der Burg, Enters en Sittig hun initiatieven tot oprichting van de VVS deels onder de vleugels van het Centraal Bureau voor de Statistiek hadden uitgebroed, gingen de CBS-ers niet mee in de nieuwe vereniging. Deze kwamen in december van hetzelfde jaar met een tegenzet: de Vereniging voor de Statistiek. De fusie zou vijf jaar later volgen.
Vele verenigingen:
De VVS was niet de eerste vereniging. In de 19-e eeuw was er al een Vereeniging voor de Statistiek, overgegaan in de Vereeniging voor de Staathuishoudkunde en de Statistiek geweest. De VVS was ook niet de laatste. De kleine OR-gemeenschap sloot zich in de jaren vijftig na ampele overweging aan bij de VVS, als Sectie Operationele Research. De Sociale Wetenschappers voegden zich op voorhand als sectie in de VVS en profileerden zich veeleer met een nieuw tijdschrift: Kwantitatieve Methoden. De wiskundigen onder de OR-mensen sloten zich juist weer buiten de VVS aaneen in het Nederlands Genootschap voor Besliskunde. De marktonderzoekers, die toch in de NSS, Nederlandse Stichting voor Statistiek, gemeenschappelijke wortels hadden met de VVS, kenden hun eigen vereniging.
De toekomst van de geschiedschrijving:
Temidden van een aantal verenigingen, secties en genootschappen is de VVS over de afgelopen halve eeuw de meest constante, ondanks fusies en toevoegingen. Het veld waarbinnen de VVS als constante zou kunnen worden aangemerkt wordt zowel door "kwaliteit" als door "kwantiteit" gekarakteriseerd. Vakinhoudelijk zit de continuïteit in het gebruik van wiskundige methoden. Zelfs wanneer men de VVS als onderwerp van geschiedschrijving zou nemen, komt men op het spoor van geschiedenis van het kwantificeren. Daar ligt de toekomst van de geschiedenis van de statistiek.
Prof. dr G. Boender (ORTEC Consultants) SSOR en de financiële praktijk
In mijn voordracht analyseer ik de invloed van SSOR-modellen op de financiële praktijk en andersom. Ten eerste behandel ik kort welk type modellen voor welk type problemen nuttig zijn. Daarna ga ik in op de succes- en failurefactoren voor een vruchtbare wisselwerking tussen theorie en praktijk, en zal ik trachten een aantal beleidslijnen te schetsen voor een nog vruchtbaardere wisselwerking in de toekomst.
Prof. dr A. van der Vaart (Vrije Universiteit) Waarom parametrische statistiek niet genoeg is
Een van de bekendste semiparametrische statistische modellen is het Cox model voor de analyse van levensduren. Dit postuleert dat de voorwaardelijke hazard gegeven een vector van covariaten Z gelijk is aan exp(q
’Z) keer een volledig onbekende hazard functie l
. Dit model is semiparametrisch omdat de onbekende parameter bestaat uit een vector q
en een functie l
een 'oneindig-dimensionale' parameter. Cox introduceerde dit model in de jaren 1970 met drie dingen in gedachten: dit model fit de data beter dan een klassiek model (bijvoorbeeld een Weibull), de parameters zijn gemakkelijk interpreteerbaar, en het is (relatief) gemakkelijk de parameters uit de data te schatten. Voor het laatste introduceerde Cox een 'partial likelihood', gemotiveerd door intuïtie. Dat Cox gelijk had, blijkt al (?) uit het feit dat zijn artikel tot de meest geciteerde artikelen uit de statistiek behoort. Zijn intuïtie bleek later geheel correct: niet alleen was zijn schattingsmethode consistent, maar ook optimaal.
In de jaren 1980 en 1990 zijn talloze andere semiparametrische modellen bedacht. In het bijzonder in de medische statistiek en de econometrie worden deze modellen veelvuldig toegepast. In principe voldoen de modellen altijd aan de eerste twee genoemde criteria: een goede fit en een goede interpreteerbaarheid. Het schatten van de parameters uit de data is echter niet altijd gemakkelijk: een eenvoudige, door de intuïtie gemotiveerde methode is meestal niet beschikbaar, procedures vereisen slimme algoritmen of extreme rekenkracht, en de rechtvaardiging vereist abstracte wiskunde. Dat laatste was overigens ook al het geval voor het Cox model, en is natuurlijk geen bezwaar voor de gebruiker.
In deze lezing geven we voorbeelden van semiparametrische modellen en bespreken enkele kern resultaten die het mathematisch statistisch onderzoek in de jaren 1980 en 1990 heeft opgeleverd. We beargumenteren daarbij dat enerzijds semiparametrische statistiek niet zo verschillend is van klassieke statistiek: meest aannemelijke of Bayes schatters zijn de basismethoden en de Fisher informatie geeft de onnauwkeurigheidmarges. Anderzijds zullen we betogen dat er ook veel nieuwe fenomenen zijn, waar we soms nog weinig van afweten. We kijken bovendien vooruit naar het probleem van modelselectie, waarbij het gaat om op grond van de data uit een gegeven lijst van (semi)parametrische modellen het
best passende te vinden. Want ook het Cox model past lang niet altijd.
Lunchbonnen (fl 25,-) worden tijdens de Statistische Dag door het administratiekantoor verkocht.
ALGEMENE LEDENVERGADERING
VVS
17 APRIL 2000
JAARBEURS UTRECHT
Algemene Ledenvergadering VVS 2000.
Datum: 17 april 2000.
Aanvangstijd: 17.00 uur.
Plaats: Jaarbeurscongrescentrum, Utrecht.
Agenda
1. Opening.
2. Mededelingen.
3. Verslag Algemene Ledenvergadering 1999.
4. Jaarverslag 1999.
5. Financieel verslag 1999.
6. Verslag van de kascommissie over 1999.
7. Begroting 2000 en Globale Begroting 2001.
8. Bestuursverkiezing.
Aftredend is:
dr A.H. Zwinderman
Aftredend en herkiesbaar zijn:
dr A. Mooijaart
dr J.H.L. Oud
Prof. dr G.T. Timmer
Het bestuur stelt voor te herbenoemen:
dr A. Mooijaart
dr J.H.L. Oud
Prof. dr G.T. Timmer
9. Verkiezing leden Commissies van Bijstand.
> Coördinatiecommissie
Aftredend en herkiesbaar zijn:
Prof. dr Th. Stijnen
dr P.H.F.M. van Casteren
dhr. G. Stemerdink
Prof. dr M.P.F. Berger
Het bestuur stelt voor te herbenoemen:
Prof. dr Th. Stijnen
dr P.H.F.M. van Casteren
dhr. G. Stemerdink
Prof. dr M.P.F. Berger
> Publicatiecommissie
Aftredend is: Prof. dr J.C. van Houwelingen
Aftredend en herkiesbaar zijn:
dr E. van der Meulen
dr J.H.L. Oud
Het bestuur stelt voor te herbenoemen:
Prof. dr J.C. van Houwelingen (met dispensatie)
dr E. van der Meulen
dr J.H.L. Oud
> Commissie Kwaliteitsbeoordeling
Aftredend is:
dr ir L.R. Verdooren
Het bestuur stelt voor te herbenoemen:
dr ir L.R. Verdooren
> Commissie Externe Betrekkingen
Aftredend is:
dr A.H. Zwinderman
10. Kascommissie.
Ter vervanging van het aftredende lid van de kascommissie wordt een
voorstel vanuit de vergadering verwacht.
11. VVS publicatiebeleid
Het bestuur stelt voor om vanaf 2001 de Statistische Dag te laten organiseren door verschillende instellingen in Nederland. In 2001 zou de Statistische Dag kunnen plaatsvinden aan de Rijksuniversiteit Groningen.
13. Rondvraag.
14. Sluiting.
Verslag van de Algemene Ledenvergadering VVS van 29 maart 1999.
Plaats: zaal 212, Jaarbeurscongrescentrum, Utrecht.
Aanwezig: 28 leden waaronder 6 bestuursleden.
1. Opening.
De voorzitter heet de aanwezigen welkom, en opent de vergadering. De agenda wordt goedgekeurd.
2. Mededelingen.
Er zijn geen mededelingen.
3. Verslag Algemene Ledenvergadering van 6 april 1998.
Onder dankzegging aan de notulist wordt het verslag goedgekeurd.
4. Jaarverslag 1998.
Geen opmerkingen.
5. Financieel verslag 1998.
Het bestuur heeft de kostenkant wel goed in de gaten gehouden, maar de baten zijn tegengevallen. De examens kennen een nadelig saldo, het SOS-fonds zal om aanzuivering gevraagd worden.
6. Verslag van de kascommissie over 1998.
Van Zomeren leest het verslag van de kascommissie [Stemerdink, van Zomeren, Schulte Nordholt] voor. De tekst staat elders in dit boekje afgedrukt. Van Zomeren merkt op dat de kanttekeningen van de vorige kascommissie terecht waren, looft het administratiekantoor voor de tijdige inning, en waarschuwt dat de doelstelling met betrekking tot de financiele reserve [1 jaar contributie] niet meer gehaald wordt. Voorgesteld wordt om het financieel verslag over 1998 goed te keuren, en de penningmeester eervol te dechargeren. De vergadering stemt hier mee in.
7. Begroting 1999 en globale begroting 2000.
Er zijn maatregelen nodig om de vereniging weer financieel gezond te krijgen.Het bestuur wil geen contributieverhoging, wel snijden in de kosten, maar geen kaasschaaf. Het snijden zal in sterkere mate moeten dan strikt nodig, om ruimte voor nieuwe initiatieven te maken. In het bijzonder wil het bestuur:
De vergadering keurt de begroting onder dankzegging aan de penningmeester goed.
8. Bestuursverkiezing.
In de stukken staan twee vacatures. Inmiddels heeft het bestuur Prof. dr H.G. Dehling bereid gevonden om als portefeuillehouder Kwaliteitsbeoordeling toe te treden tot het bestuur. Het secretariaat zal waargenomen worden door de overige bestuursleden.
De vergadering stemt in met dit voorstel, en gaat onder applaus akkoord met de benoeming van Dehling.
9. Verkiezing leden Commissies van Bijstand.
De vergadering gaat akkoord met alle voorstellen.
10. Kascommissie.
Van Zomeren treedt af, Stemerdink en Schulte Nordholt blijven aan. Wieringa is bereid om tot de kascommissie toe te treden.
11. Beleidsplan 1999-2003.
Het beleidsplan wordt goedgekeurd, onder de voorwaarde dat de betreffende zinsnede wordt aangepast.
12. De VVS en RIVM-affaires.
Er is een adviescommissie samengesteld, bestaande uit de hoogleraren Albers, Gill en Stein. Op aangeven van deze commissie heeft het bestuur op 22 maart zijn diensten aangeboden in een brief aan VROM-minister Pronk, met afschrift aan de leden van de Commissie van Toezicht van het RIVM en aan de voorzitter van de vaste kamercommissie VROM. Een reactie wordt nog afgewacht.
13. Rondvraag.
Geen vragen.
14. Sluiting.
Niets meer aan de orde zijnde, sluit de voorzitter de vergadering.
Verslag van de Kascommissie VVS over het financiële beleid in 1998.
Op 18 maart 1999 heeft de Kascommissie de exploitatieoverzichten 1998 en de begroting 1999 met de penningmeester en de administrateur doorgenomen. Zoals inmiddels gebruikelijk heeft de commissie er, vanwege de aanwezigheid van een accountantsverklaring, van afgezien om daadwerkelijk de boeken te controleren.
Ten aanzien van het exploitatieoverzicht 1998 wenst de commissie de volgende opmerkingen te plaatsen.
Per saldo daalde het kapitaal van de vereniging in 1998 met ongeveer Dfl 23.000,-. De commissie vindt dit een verontrustende ontwikkeling.
Ten aanzien van de begroting 1999 is de commissie van mening dat deze een realistische indruk maakt. Bij ongewijzigd beleid zullen er ook in de komende jaren tekorten optreden.
De Kascommissie stelt voor de penningmeester eervol decharge te verlenen en hem te bedanken voor zijn inspanningen. De commissie is overigens wel van mening dat het de hoogste tijd is dat het bestuur, daarin gesteund door de rest van de vereniging, maatregelen neemt om de VVS weer financieel gezond te maken.
G. Stemerdink
E. Schulte Nordholt
B.C. van Zomeren (vz)
Jaarverslag 1999
Op 29 maart 1999 vond de jaarlijkse Statistische Dag plaats in hetJaarbeursgebouw te Utrecht. In de ochtend werden twee lezingen verzorgd door hoofdsprekers, in de middag waren er parallelsessies.
De eerste hoofdlezing zou worden verzorgd door Prof. dr H. Wolthuis, maar door omstandigheden was hij niet in staat de lezing te geven. In zijn plaats werd de eerste hoofdlezing gegeven door Prof. dr M.J.Goovaerts van de Universiteit van Amsterdam. De titel van zijn voordracht was 'Afhankelijkheden bij verzekeringen'. De tweede hoofdlezing werd verzorgd door Prof. dr A.C.F. Vorst van de Erasmus Universiteit en had als titel 'Optimaal portefeuille rendement onder VAR restricties'. Na de hoofdlezingen werd het jaar voor de Vereniging samengevat door de voorzitter, en werd VVS-scriptieprijs uitgereikt aan A. Stegeman.
Tijdens de middag werden in de middagsessies 17 lezingen verzorgd door sprekers uit verschillende secties. De middagpauze werd gebruikt om software te demonstreren door een van de exposanten. Het programma van de Statistische Dag was in handen van de vice-voorzitter van de VVS, sponsoring is georganiseerd door drs C. Alberts van de RUG.
Het bestuur is in 1999 voortgegaan op de weg die in 1998 is ingeslagen. Dit betekent ondermeer dat bijna elke bestuursvergadering is gebruikt om te overleggen met het bestuur van een van de secties van de VVS. De website heeft een eigen gezicht gekregen
(www.vvs-or.nl) en aan het einde van 1999 is het laatste Verenigingsbulletin verschenen. Vanaf 1 januari 2000 worden mededelingen aan de leden door middel van email bekend gemaakt.
De financiële situatie van de VVS heeft de voortdurende aandacht van het bestuur gehad. Teneinde deze situatie te verbeteren, is het bestuur bezig met het onderzoeken van nieuwe activiteiten (glossy magazine), het electroniseren van de VVS (slechts drie mensen hebben aangegeven een papieren versie van het Verenigingsbulletin te willen ontvangen), en het beheersen van de kosten die gepaard gaan met de afname van examens (vanwege eerder aangegane verplichtingen is het nog niet mogelijk geweest de baten en lasten van de examens in balans te brengen). De moeilijke financiële situatie van de VVS beperkt de mogelijkheden om nieuw beleid te ontwikkelen.
In de loop van 1999 is het Reglement Registratie Biostatistici in werking getreden en is de Commissie Registratie Biostatistici, die toezicht houdt op het registratieproces, benoemd door het bestuur.
In 1999 heeft het bestuur van de VVS de opleiding Bedrijfswiskunde van de Hogeschool Holland erkend; de opleiding voldoet aan de exameneisen 'Statistisch Analist A-VVS'. Nu de VVS binnen twee jaar zal stoppen met het organiseren van examens, gaat ze over tot
erkenning van opleidingen die aan bepaalde kwaliteitseisen voldoen.
Verslag van de Penningmeester over 1999
Algemeen
Het verenigingsjaar 1999 sluit met een nadelig resultaat van f 6.865.
De begroting 1999 ging uit van een nadelig resultaat van f 7.715.
Het verschil tussen het werkelijk en begroot nadelig resultaat bedraagt f 850.
Dit verschil werd veroorzaakt door zowel per saldo hogere baten als per saldo
hogere lasten.
|
Meer baten |
f |
|
Meer toegang lezingen |
10.000 |
|
Meer examengelden |
7.000 |
|
Meer subsidie / diversen |
4.000 |
|
Minder drukkosten etc. |
9.000 |
|
Minder afboekingen |
2.000 |
|
32.000 |
|
|
Meer lasten |
|
|
Meer koersverschillen (onder rentebaten verantwoord) |
7.000 |
|
Meer examenkosten |
5.000 |
|
Meer donaties / bijdragen |
9.000 |
|
Meer bestuurs- /reiskosten |
10.000 |
|
31.000 |
|
|
Per saldo meer baten |
1.000 |
Balanspositie 31 december 1999
In verband met het nadelig resultaat over het verenigingsjaar 1999 daalde
het kapitaal van de vereniging in 1999 van f 118.924 tot f 111.724.
De reserves daalden per saldo van f 29.326 tot f 25.274.
De daling van de agioreserve tot f nihil was hiervan de belangrijkste oorzaak.
Begroting 2000
De begroting is gebaseerd op 1123 leden (stand 1 januari 2000).
Het begroot nadelig saldo van f 8.520 is iets hoger dan het nadelig resultaat van f 6.865 over 1999.
De voornaamste reden hiervan is het uitbrengen van het Glossy magazine. De diverse lagere baten worden in belangrijke mate gecompenseerd door het wegvallen van VB-lasten.
Begroting exploitatierekening secties
In 2000 verwachten de secties dat de reserves nagenoeg gelijk blijven (f 300 intering op hun reserves).
Balans VVS per 31 december 1999
(in guldens)
Exploitatierekening VVS 1999
Exploitatierekening secties VVS 1999
Begroting exploitatierekening VVS 1999
Begroting exploitatierekening secties VVS 2000
Ledenbestand per 31 december 1999
Rooster van (her)verkiezing bestuur en commissies
Rooster van (her)verkiezing bestuur en commissies, mits de Algemene Ledenvergadering instemt met de bestuursvoorstellen.
Jaar van (her)verkiezing
Bestuur
Prof. dr G.T. Timmer - - - 98 - 00
dr A. Mooijaart - - - 98 - 00
dr R.H. Koning - - 97 - 99 -
dr J.H.L. Oud - - - 98 - 00
Prof. dr H.G. Dehling - - - - 99 -
vacature - - - - 99 -
vacature - - - - 99 -
Coördinatiecommissie
dr R.H.Koning (vz) 95 - 97 - 99 -
Prof. dr M.P.F. Berger - - 97 - 99 -
dr P.H.F.M. van Casteren - - - 98 - 00
dr ir G. Jongbloed - - - - 99 -
drs A.D. Oosterhoorn - - - - 99 -
G. Stemerdink 95 - 97 - - 00
dr Th. Stijnen - 96 - 98 - 00
Prof. dr M. Salomon - - - - 99 -
Publicatiecommissie
dr J.H.L. Oud (vz) - - - 98 - 00
Prof. dr J.C. van Houwelingen - 96 - 98 - 00
dr M.G.H.Jansen - - 97 - 99 -
dr E. van der Meulen - - - 98 - 00
Commissie Kwaliteitsbeoordeling
vacant (vz) - - - - 99 -
drs A.R.D. van Slijpe - - 97 - 99 -
drs J. Smits - - 97 - 99 -
dr ir L.R. Verdooren - 96 - 98 - 00
Commissie Externe Betrekkingen
vacature (vz) - - - - - 00
dr E. de Leeuw - - 97 - 99 -
ing. P.H.C. Eilers - - 97 - 99 -
Ereleden
Prof. drs G. Goudswaard
Prof. dr J.Hemelrijk
dr J.P.M. de Kroon
Prof. dr J. Sittig
Samenstelling bestuur en commissies vanaf 17 april 2000
Samenstelling bestuur en commissies vanaf 17 maart 2000, mits de Algemene Ledenvergadering instemt met de bestuursvoorstellen.
Bestuur
Prof. dr G.T. Timmer voorzitter
vacant secretaris
dr A. Mooijaart penningmeester
dr R.H. Koning vice-voorzitter en voorzitter Coördinatiecommissie
dr J.H.L. Oud voorzitter Publicatiecommissie
vacant voorzitter Commissie Externe Betrekkingen
Prof. dr H.G. Dehling voorzitter Commissie Kwaliteitsbewaking
Coördinatiecommissie
dr R.H.Koning (vz)
Prof. dr M.P.F. Berger
dr P.H.F.M. van Casteren
dr ir G. Jongbloed
drs A.D. Oosterhoorn
G. Stemerdink
dr Th. Stijnen
Prof. dr M. Salomon
Publicatiecommissie
dr J.H.L. Oud (vz)
Prof. dr J.C.van Houwelingen
dr M.G.H. Jansen
dr E. van der Meulen
Commissie Kwaliteitsbeoordeling
Prof. dr H.G. Dehling (vz)
drs A.R.D. van Slijpe
drs J. Smits
dr ir L.R. Verdooren
Commissie Externe Betrekkingen
vacature (vz)
ing P.H.C. Eilers
dr E. de Leeuw
vacant
Secties
Bedrijfssectie – BDS
dr K.C.B. Roes (vz)drs M.H. Schuld (secr /pm)
dr J.A. van Leeuwen
Biometrische sectie - BMS
dr Th.Stijnen (vz)
ir R.T. Hoogenveen (secr)
drs P.W.Goedhart (pm)
dr E.A. van der Meulen
Economische sectie - ECS
dr P.H.F.M. van Casteren (vz)
dr M.A. Carree (secr)
drs P. van der Laan (pm)
dr W.A. Letterie
Nederlands Genootschap voor Besliskunde - NGB
Prof. dr M. Salomon (vz)
dr B. Jansen (secr)
J.A. van de Velde (pm)
drs G.J. Förch
dr J.B.M. Melissen
dr F.C.R. Spieksma
dr B. Veltman
Sectie Mathematische Statistiek - SMS
dr ir G.Jongbloed (vz)
dr A. di Bucchianico (secr/pm)
dr T. Mikosch
dr P.J.C. Spreij
Sectie Statistische Programmatuur – SSP
Hans de Vos (vz)
Peter Koning (secr)
Arno Krul (pm)
Jan Derickx (SPSS coördinator)
Siem Heisterkamp (S-plus coördinator)
Gerrit Stemerdink
Sociaal Wetenschappelijke Sectie - SWS
Prof. dr M.P.F. Berger (vz)
dr G.L.H. van den Wittenboer (secr/pm)
dr M.A.J. van Duijn
dr E. Maris
drs J. Pannekoek
Prof. dr K. Sijtsma
Examen commissie statistisch analist A/B + statisticus
dr ir L.R. Verdooren (vz)
E.H.V. Derks (secr)
drs J.H. Oude Voshaar
Prof. dr B.B. van der Genugten
drs G. Joosten
Prof. dr C.A.J. Klaassen
dr J.J.A. Moors
dr ir P.M. Upperman
Redacties
Redactie Statistica Neerlandica
Prof. dr J.C. van Houwelingen (hoofdredacteur)
dr ir I.J.B.F. Adan
dr B.M. Balk
dr P.M.C. de Boer (managing editor)
Prof. dr H.G. Dehling
Prof. dr P.H.B.F. Franses
dr S.A. van de Geer
Prof. dr P.G.M. van der Heijden
Prof. dr J. de Leeuw
Prof. dr T.A. Louis
Prof. dr drs A.G.M. Steerneman (column editor)
dr L. Stougie
Prof. dr N. Veraverbeke
Redactie Kwantitatieve Methoden
dr M.G.H. Jansen (hoofdredacteur)Prof. dr J.G. Bethlehem (programmatuur-besprekingen)dr C.C.J.H. Bijleveld (SWS)Prof. dr R.J.M.M. Does (BDS)Prof. dr R.D. Gill (SMS)
Prof. dr J.G. de Gooijer (ECS)
dr A.J. Koning (boekbesprekingen)
dr J.K. van Ommeren (NGB)
drs A.D. Oosterhoorn (statistiek in de media)
ir P.F.G.Vereijken (BMS)
Redactie VVS-website
dr J.H.L. Oud (wnd. hoofdredacteur)
dr A. di Bucchianico (webmaster)
drs J.M. van Heiningen
dr E.A. van der Meulen
dr C.G.M. Oudshoorn (webmaster)
Overige commissies
Kascommissie over 1999
Drs E. Schulte Nordholt
G. Stemerdink
dr B.C. van Zomeren
Vertegenwoordiger van de VVS
Prof. dr ir W.J.Keller (ISI)
Correspondenten en Contactpersonen
dr B.M. Balk CBS
drs B. Dorhout UT
dr J.A.M. van Druten KUN
dr J.L. Geluk EUR
dr A.D.M. Kester UM
drs F.T.M. Klijn UvA
mw drs F.F.Kuipers LUW
dr G. Nieuwenhuis KUB
dr A.G.M. Nijst TUE
prof. dr drs A.G.M. Steerneman RUG
ir B.C. van Zomeren TUD
dr A.H. Zwinderman RUL
JAARVERSLAGEN 1999
Bedrijfssectie - BDS
Bestuur en ledenvergadering
Het bestuur van de sectie bestond in 1999 uit drs A.D. Oosterhoorn (voorzitter tot 11 juni 1999, Oosterhoorn Advies, Epe), dr K.C.B. Roes (voorzitter vanaf 11 juni 1999, CPRO-DLO, Wageningen), dr J.A. van Leeuwen (Akzo Nobel Central Research b.v., Arnhem) en drs M.H. Schuld (secretaris /penningmeester, CQM b.v., Eindhoven). Het aantal bestuursleden bedroeg op 31 december 1999 drie, twee minder dan volgens de Statuten gestipuleerd is, maar aangezien, ondanks oproepen, geen nieuwe kandidaten zich hebben aangemeld, kon het bestuur niet aan het onmogelijke gehouden worden. De jaarlijkse ledenvergadering werd gehouden op 11 juni.
Op maandag 29 maart 1999 werd in het Jaarbeursgebouw te Utrecht de Statistische Dag gehouden. De sectie heeft twee parallelsessies georganiseerd. De eerste sessie werd verzorgd door dr P. Stehouwer (CQM, Eindhoven) met als titel "Simulation-based product optimization with DOT" en de tweede sessie werd verzorgd door ir R. Klerx (SKF, Nieuwegein) met als titel "Levensduur van lagers en hun test strategieën".
Op 11 juni heeft een discussie plaats gevonden met als titel "Andere wegen, nieuw elan". De discussie ging over de toekomst van de Bedrijfssectie: wat kan die voor haar leden nu en in de toekomst betekenen? De aanleiding is de zorg over het huidige elan in de sectie en de niet zo positieve ontwikkeling van statistiekgroepen in grote bedrijven. Daartegenover staat de positieve ontwikkeling van met name de industriële statistiek. De uitkomst van de discussie is samengevat in een schets van de gewenste situatie, bevorderende en belemmerende factoren deze te bereiken en ideeën voor oplossingen.
Tevens is op 11 juni een lezingenmiddag georganiseerd over de 6 sigma kwaliteitsaanpak. De sprekers op deze middag waren R. Klerx (SKF en opgeleid aan de Motorola University), R. Does (IBIS Uva BV en ervaren in de aanpak in Nederland) en J. van Engelenburg (Avery Dennison). Deze middag werd goed bezocht (± 35 personen), waarbij een interessante en levendige discussie onstond over het nut van deze aanpak.
Biometrische sectie - BMS
Bestuur en ledenvergadering
Het bestuur van de sectie bestond in 1999 uit prof dr Theo Stijnen (voorzitter, EUR Rotterdam), drs Paul Goedhart (penningmeester, CBW Wageningen), ir Rudolf Hoogenveen (secretaris, RIVM Bilthoven), en dr Bert van der Meulen (NV Organon Oss). De voorzitters van de werkgroepen, die aktiviteiten organiseren voor specifieke aandachtsgebieden, waren: drs Gerrit Gort (Wagenings Biometrie Colloquium), dr Stefan Driessen (Pharmaceutical Statistics and Data Management), dr Siem Heisterkamp (Werkgroep Medische Statistiek), en drs Frank Noppert en drs John Schobben (Werkgroep Statistiek en Ecotoxicologie). De jaarlijkse ledenvergadering werd gehouden op 26 mei tijdens de Biometrische Conferentie.
Activiteiten
Door de Werkgroep Medische Statistiek werd op 24 februari een bijeenkomst georganiseerd met als titel ‘Meta-analyse in praktijk gebracht’. De eerste lezingen werden gegeven door Ton de Craen (RU Leiden) over ‘Publicatie bias’, en door Pim Assendelft (EMGO VU) over ‘Voorwaarden voor meta-analyse en toepassing in de praktijk’. Aansluitend op deze lezingen werd door Patrick Bossuyt (AMC Amsterdam) een voorzet voor de algemene discussie gegeven. Na de pauze werden lezingen verzorgd door Siem Heisterkamp (AMC Amsterdam) over ‘Meta-analyse met covariabelen’ en Arnold Kester (UM Maastricht) over ‘Meta-analyse van ROC curven’.
Tijdens de Statistische Dag op 29 maart werd door de BMS een parallelsessie georganiseerd met twee sprekers. Waldo de Boer (CBW) sprak over ‘Optimizing the balance between false positive and false negative error probabilities of confirmatory methods for the detection of veterinary drug residues’, en Paul Eilers over ‘Regressie op talloze variabelen’.
Op 26-28 mei werd de tweejaarlijkse Biometrische Conferentie georganiseerd. Het doel van de conferentie is het presenteren en bediscussiëren van eigen onderzoek en onderzoeksresultaten. Naast de vrije bijdragen van deelnemers werd ook een speciale sessie georganiseerd met als thema ‘Metingen, modellen en beleid’. De lezingen op deze dag waren: ‘Naar een kwaliteitsbeleid voor modelbouw’ (Michiel Jansen, CBW), ‘Het bouwen van een goed voorspellend model’ (Saskia le Cessie, RU Leiden), ‘Een landsdekkend beeld van de Nederlandse grondwaterkwaliteit: mogelijkheden voor modeltoetsing’ (Edzer Pebesma, UU), ‘Validatie en betrouwbaarheid van voedselwebmodellen in de ecotoxicologie’ (Theo Traas, RIVM), ‘Lies, damned lies, and environmental statistics?’ (Richard Gill, UU en Eurandom Eindhoven), ‘Benadering van de invoer-uitvoer relatie in een model met behulp van regressie: een case-study (Wies Akkermans, CBW) en tenslotte ‘Betrouwbaarheid van bodemverzuringsmodellen op verschillende schaalniveaus’ (Wim de Vries, Staring Centrum). Na afloop werd gediscussieerd onder leiding van de dagvoorzitter Kit Roes (CBW).
Op 1 juli organiseerde de Werkgroep Wagenings Biometrie Colloquium een middag rondom het thema ‘Geostatistiek en Rassenproeven’. Lezingen werden gegeven door Eric Boer (LUW) over ‘Comparison of splines and geostatistics for climate variables, a case study of Jalisco, Mexico’, door Sergio Ceretta (National Institute for Agricultural Research, Uruguay) over ‘Investigating the design of a variety trial network: a case study on barley in Urugay’, door Fred van Eeuwijk (LUW) over ‘Modelling covariance structures as arising in variety trials’, en tenslotte door Scott Chapman (CSIRO Tropical Agriculture, Australia) over ‘Studying design and analysis of variety trials by crop simulation models and pattern analysis’.
De najaarsbijeenkomst van de BMS op 9 december was gewijd aan ‘Rekenen met/op genen’. Sprekers op die dag waren Steve Horvath (University Köln) over ‘Future directions of research in statistical genetics’, David Clayton (Medical Research Council Cambridge) over ‘A review of some recent approaches to Linkage Disequilibrium mapping’, Marco Bink (CBW) over ‘Bayesian mapping of multiple Qualitative Trait Loci in outbreeding populations’, Siem Heisterkamp (AMC Amsterdam) over ‘An approach for comparing Serial Analysis of Gene Expression data (SAGE) in cancer research’. Lodewijk Sandkuijl (RU Leiden) leidde de discussie na afloop. Tenslotte presenteerde Kit Roes een voorstel om een werkgroep ‘Bioinformatics and statistical genetics’ op te richten als een structureel platform om vanuit de BMS in samenwerking met groepen daarbuiten meer aandacht aan genen te schenken.
Certificering
Tijdens de ledenvergadering op 26 mei werd het definitieve voorstel voor de registratie van biostatistici besproken, dat opgesteld is door een werkgroep bestaande uit JC van Houwelingen, CB Roes, SGAJ Driessen en Th Stijnen. Op enkele kleine wijzigingen na werd het voorstel door de vergadering goedgekeurd. Afgesproken werd om een later op te stellen privacy-reglement te regelen welke gegevens en op welke wijze openbaar te maken na toestemming van de geregistreerden. Tevens werd afgesproken aan het reglement een preambule toe te voegen waarin de achtergrond en het doel van de registratie worden uiteengezet. In zijn vergadering van 13 oktober 1999 heeft het VVS bestuur het definitieve reglement goedgekeurd en de Commissie Registratie Biostatistici (CRB) ingesteld. Als leden van de CRB werden benoemd dr SGAJ Driessen, prof dr JC van Houwelingen, dr CB Roes en Prof. dr Th Stijnen. De CRB is inmiddels begonnen met het voorbereiden van de uitvoering van de registratie.
Economische sectie – ECS
In het verenigingsjaar 1999 heeft de Economische Sectie een activiteit georganiseerd en een activiteit medegefinancierd.
Op maandag 29 maart 1999 werd in het Jaarbeursgebouw te Utrecht de Statistische Dag gehouden. De sectie heeft een parallelsessie georganiseerd, waarin de heer Balk een lezing heeft verzorgd over "Data Envelopment Analysis", de heer Schulte Nordholt een over "Automatisch editen m.b.v. Cherry-Pi", terwijl de heer van den Hout over "beveiliging van microdatabestanden" heeft gesproken.
Op 15 en 16 december 1999 is in Maastricht het BIRC congres georganiseerd, waarvan de Economische Sectie een van de sponsoren was.
Twee geplande activiteiten hebben geen doorgang kunnen vinden omdat in dezelfde periode al congressen over deze onderwerpen werden gehouden.
Het aantal bestuursleden bedroeg tot 7 december 1999 drie, op 7 december heeft de secretaris, de heer de Boer, het bestuur verlaten, terwijl twee nieuwe bestuursleden zijn
benoemd. Het aantal bedraagt thans vier, een minder dan volgens de statuten gestipuleerd is. De samenstelling van het bestuur is sinds 7 december als volgt:
dr P.H.F.M.van Casteren [UVA,voorzitter]
drs P.van der Laan [CBS,penningmeester]
dr M.A.Carree [EUR en UM,secretaris]
dr W.A.Letterie [UM,lid]
Het aantal leden van de Economische Sectie bedroeg per 31 december 1999: 223
Nederlands genootschap voor besliskunde - NGB
Bestuur
Het bestuur bestond in het verslagjaar uit
Aftredend volgens reglement
Gerard Sierksma heeft zich niet herkiesbaar gesteld. Het bestuur draagt Frits Spieksma voor als nieuw lid.
Leden
Eind december 1999 telt het NGB 404 leden. Dit betekent een daling van 34 leden vergeleken met vorig jaar.
Per 31-12-1998 Per 31-12-1999
gewone leden 218 203
bijzondere leden 60 77
buitengewone leden 7 7
ereleden 1 1
bedrijfsleden 108 102
studentleden 42 12
institutionele leden 2 2
totaal 438 404
Lunteren
In aansluiting op de Lunteren-conferentie in januari is samen met het LNMB een zeer succesvolle dag georganiseerd rond het thema Enterprise Resource Planning.
Lezingdagen
Er is een 3-tal lezingdagen georganiseerd, met als thema’s:
De lezingdagen trokken per keer zo’n 60 bezoekers.
EURO/IFORS/WG/LEV
VVS
Marc Salomon is NGB-vertegenwoordiger in de coördinatiecommissie. Dick den Hertog zit in de commissie ter onderzoek van de mogelijkheid tot het uitbrengen van een ‘glossy magazine’.
EURO-2001
Er is verdere invulling gegeven aan de organisatie van het EURO-2001 congres dat in Rotterdam zal worden gehouden.
Sectie Mathematische Statistiek -SMS
Bestuur
dr Jongbloed - voorzitter
dr Di Bucchianico - secretaris/penningmeester
dr Mikosch - lid
dr Spreij - lid
Jaarverslag
Gezien de overvloed aan lezingen in allerlei verband, heeft de sectie dit jaar geen traditionele lezingenmiddagen met Nederlandse sprekers gehouden. In plaats daarvan heeft het bestuur ervoor gekozen om zich te concentreren op activiteiten met een duidelijke meerwaarde, zoals lezingen van gerenommeerde buitenlandse sprekers.
In lijn met dit beleid hebben op de Statistische Dag (29 maart 1999) in plaats van de gebruikelijke 4 Nederlandse sprekers 2 gerenommeerde buitenlandse sprekers een voordracht gegeven in de middagsessie van onze sectie. De sprekers waren: Prof. dr C. Klüppelberg (München) en Prof. dr C. Rogers (Bath). Beide sprekers hielden boeiende voordrachten over financiële stochastiek. De opkomst bij deze twee lezingen was zeer goed.
Van 15 t/m 17 november 1999 werd de jaarlijkse bijeenkomst van stochastici in Lunteren gehouden met 6 gerenommeerde buitenlandse sprekers. De sectie heeft deze bijeenkomst
financieel gesteund met eigen middelen. Verder kon het bestuur de bijeenkomst in Lunteren extra steunen via een geslaagde aanvraag bij het SOS-fonds.
Sectie Statistische Programmatuur SSP
Voorzitter: Hans de Vos, Sebastiaanstraat 9, 4434 AR Kwadendamme
Tel.: 0113-649 993, e-mail: hans.devos@wxs.nl
Secretaris: Peter Koning, FBTO Verzekeringen, Postbus 318, 8901 BC Leeuwarden
Tel.: 058-234 5396, fax: 058-234 5157, e-mail: k.peter.koning@achmea.nl
Penningmr.: Douwe v.d. Sluis, RuG / PPSW, Grote Rozenstraat 15, 9812 TG Groningen
Tel.: 050-363 6528, fax: 050-363 6687, e-mail: d.m.van.der.sluis@ppsw.rug.nl
De doelstelling van de Sectie Statistische Programmatuur (SSP) is het creëren van een forum voor geïnteresseerden in het gebruik van statistische programmatuur en de door deze programmatuur bestreken statistische methoden. Het aantal leden van de SSP in 1999 bedroeg ongeveer 260. De activiteiten van de SSP worden gevormd door zowel het bestuur, als door de werkzaamheden van de subgroepen waaraan men als lid van de SSP kan deelnemen. Van de activiteiten van de subgroepen in 1999 wordt hierna verslag gedaan.
Ledenvergadering
Centraal organiseert de SSP jaarlijks een algemene ledenvergadering rond een bepaald thema. Op 3 februari 1999 was het thema "Variantie-analyse met ongelijke celfrequenties". De opkomst was behoorlijk groot (bijna 50 personen), maar de jaarvergadering zelf werd door slechts weinigen bezocht (15 personen). Het middagprogramma was zeer succesvol. De sprekers waren:
Het totaaloverzicht en de bijbehorende conclusies leiden waarschijnlijk tot een publicatie in KM. Één van de SSP leden heeft intussen toegezegd om hiertoe een poging te wagen.
Statistische Dag
Op de jaarlijkse Statistische Dag van de VVS vulde de SSP een halve middagsessie. Jan Dijkstra besprak problemen en oplossingen voor het uitvoeren van Logistische Regressie bij extreem grote steekproeven; hij deed dit a.d.h.v. een case-study betreffende de afdoding van bloedoverdraagbare virussen. De tweede spreker namens de SSP was Jan de Vries met de resultaten van de SSP-ledenenquête uit 1998.
Symposium Statistische Software
In samenwerking met GIS-expertisecentrum Geodan organiseerde de SSP op 4 november 1999 te Utrecht het tweejaarlijkse Symposium Statistische Software (SSS’99). Het thema van dit negende symposium was: GIS en Waarachtig! (Geografische Informatie Systemen en Statistiek). De voordrachten die tijdens SSS’99 gegeven werden, waren van hoog niveau, getuige de prachtige symposiumbundel die daarvan het resultaat was. Het programma was zeer afwisselend, en welhaast compleet te noemen, en de deelnemers waren zonder uitzondering enthousiast. Het beperkte aantal deelnemers (ongeveer 100), en de relatief hoge organisatiekosten, zorgden echter voor minder enthousiasme bij onze penningmeester.
De sprekers op SSS’99 waren:
Verbeterde ruimte- en tijdsanalyse door integratie van Statistische en Geostatistische software pakketten met GIS en Dynamische modellering programma's
Statistical Analysis of Data from a Geographic Information System
Schaaleffecten bij Ruimtelijke Onzekerheidsanalyses
Statistical approaches for extracting surface abundances from remote sensing data for GIS modelling
GIS en Geografische Marktmodellen
Verkeerstoepassing VERAS
Het risico rond een vliegveld
Het programma werd samengesteld door Alfred Stein (ITC, International Institute for Aerospace Surveys and Earth Sciences), Arnold Dekkers (RIVM), Edzer Pebesma (Universiteit Utrecht), Hans de Vos (Grontmij Geogroep b.v.), Jaap de Gruijter (DLO Winand Staring Centrum), Stef van Buuren (TNO Preventie en Gezondheid), en Betty Bonn (Geodan IT b.v.). De logistieke organisatie was in handen van Douwe van der Sluis (Rijksuniversiteit Groningen), Betty Bonn en Mijntje Spaapen (beiden Geodan IT b.v.). SSS’99 werd gesponsord door Geodan b.v. en CAN Diensten.
Verslag van de subgroep SAS:
Coördinator: Aad van Strien, KLM Information Services, Afdeling SPL / XE
Postbus 7700, 1117 ZL Schiphol
Tel.: 020-649 6103, fax: 020-648 8852, e-mail: avstrien@usa.net
Ook in 1999 zijn de initiatieven tot het doen opleven van de SAS gebruikersgroep vruchteloos gebleven. Het toepassingsgebied van SAS is in de loop der jaren zo veel breder geworden dat er nauwelijks meer een groep SAS gebruikers met vrijwel identieke interesses is te vinden. Daarbij komt dat zowel bij commerciële bedrijven als overheids- en onderwijs-instellingen een teruglopende behoefte is om informatie-bijeenkomsten te bezoeken. Immers, via internet is informatie vaak sneller en compacter te vergaren dan op een gebruikers-bijeenkomst.
Gezien deze ontwikkelingen heeft het SSP bestuur het voornemen om tijdens de jaarvergadering 2000 de SAS gebruikersgroep op te heffen.
Verslag van de subgroep SPSS:
Coördinatoren: Jan Derickx, Hogeschool Den Bosch (CE), Postbus 732, 5201 AS Den Bosch
Tel.: 073-629 5430, e-mail: jderickx@hsbos.nl
Douwe M. van der Sluis, Rijksuniversiteit Groningen, PPSW / SMI,
Grote Rozenstraat 15, 9712 TG Groningen, Tel. 050-3636528,
fax. 050-3636687, e-mail: d.m.van.der.sluis@ppsw.rug.nl
Door omstandigheden kwam er ook dit jaar geen voorjaarsvergadering. Na enige discussie werd met SPSS afgesproken dat er voortaan 2 bijeenkomsten per jaar zullen komen, waarbij ook een deel van de tijd ingeruimd zal worden voor een inhoudelijk gedeelte. De gebruikers-groep van SPSS is in november bijeen geweest. Deze bijeenkomst werd alleen via de SPSS-Ekspress aangekondigd.
Voorzitter Jan Derickx (Hogeschool Brabant) kon zo'n 80 personen verwelkomen met de mededeling dat er voortaan elk half jaar een bijeenkomst zal plaatsvinden. Van de aanwezigen was zo'n 40% afkomstig uit de commerciële sector, 40% uit de non-Prof.it sector en 20% uit het onderwijs. Er waren 3 sprekers:
Zo'n 40% van de ingeschreven deelnemers lieten het afweten, een poging van Douwe om achter de reden te komen strandde, omdat SPSS niet mee wilde werken. Bij de afsluiting van de middag nodigde Jan Derickx toekomstige sprekers uit om een bijdrage te leveren voor de volgende bijeenkomst. Van SPSS uit wordt er een bijeenkomst georganiseerd op 19 april 2000, een tweede bijeenkomst in het nieuwe jaar staat echter weer ter discussie.
Verslag van de subgroep S-Plus:
Coördinator: Siem Heisterkamp, UvA / AMC, Postbus 22700, 1100 DE Amsterdam
Tel: 020-566 8520, fax: 020-691 2683, e-mail: s.h.heisterkamp@amc.uva.nl
De S-Plus gebruikersgroep heeft een min of meer stabiel aantal van 60 leden. Men is dit jaar slechts éénmaal bij elkaar gekomen en wel op 16 maart 1999. De eerste vergadering van S-Plus gebruikersgroep vond plaats in Stadskasteel Oud Daen in Utrecht. In totaal waren er zo'n 25 deelnemers.
CAN Diensten verzorgde op uitstekende wijze de middag en de voorzieningen. De overheads, door een technische storing op die van Rian Vogelesang na, zijn te vinden op de webpagina. Iedereen wordt verzocht tips en suggesties voor onderwerpen voor de volgende bijeenkomst te sturen naar: s.h.heisterkamp@amc.uva.nl. Op suggestie van Arnold Dekkers wordt er bij volgende bijeenkomst van de S-Plus groep wellicht meer tijd aan de interactie tussen gebruikers en S-Plus besteedt. Bij deze bijeenkomst, op 23 maart 2000, zal ook inhoudelijk samengewerkt worden met de Belgische VVS.
Activiteiten van de SSP voor 2000
Op 11 februari 2000 zal de Jaarvergadering wederom gehouden worden rondom een centraal thema, nl. "Statistische Software voor Segmentatie-onderzoek". Tevens zal de SSP trachten om een bijdrage te leveren aan de "Statistische Dag Nieuwe Stijl", op 17 april a.s. Verder is op 11 mei 2000 de eerste bijeenkomst van de Statistica-gebruikersgroep gepland, en tenslotte is het SSP-bestuur nog steeds op zoek naar een ontwerper /coördinator van de SSP-website.
Bestuur van de Sectie Statistische Programmatuur
Aangezien de subgroep SAS in 2000 wordt opgeheven, verlaat Aad van Strien het bestuur. Wellicht kan zijn plaats worden ingenomen door de toekomstige Statistica-coördinator. Verder treedt Douwe van der Sluis af als bestuurlid in het algemeen, en penningmeester in het bijzonder. De overige bestuursleden betreuren dit zeer, maar zijn Douwe tevens zeer erkentelijk voor zijn jarenlange inspanningen voor de SSP. Tenslotte treedt ook Jan de Vries terug als bestuurslid. Gerrit Stemerdink heeft toegezegd om nog één jaar als lid aan te blijven; het SSP-bestuur wil graag geïnformeerd worden over mogelijke opvolgers.
Het bestuur wordt in 2000 voorgesteld als:
Hans de Vos, voorzitter
Peter Koning, secretaris
Arno Krul, penningmeester
Jan Derickx, SPSS coördinator
Siem Heisterkamp, S-Plus coördinator
Gerrit Stemerdink, lid
Sociaal wetenschappelijke sectie - SWS
1. Leden
In 1999 telde de SWS 331 leden. Het ledenaantal in 1998 was 351, in 1997 was dit 364. Er is een neerwaartse trend in ledenaantallen. Dit is niet specifiek voor de sociaal-wetenschappelijke sectie, maar in alle secties het geval.
2. Activiteiten
Tijdens de Statistische Dag werd door de SWS een tweetal lezingen verzorgd. Er waren lezingen van G. Verbeke (Biostatistisch Centrum, Leuven) getiteld 'Local influence in linear mixed models', en van F.E.S. Tan, M.J.N. Ouwens, en M.P.F. Berger (Universiteit Maastricht) getiteld 'Cook’s distance voor longitudinale regressie modellen met random effecten'.
De Voorjaarsvergadering op 6 januari 1999 had als thema 'Sociale Netwerkanalyse'. Deze dag is georganiseerd voorafgaand aan de succesvolle verdeding van het proefschrift van Marinus Spreen te Groningen. Sprekers waren Prof. dr Ove Frank "Network models and survey designs, dr Marinus Spreen "Sampling personal network structures", dr Theo van Tilburg "Interviewer effects in the measurement of personal network size over time", dr Ingegerd Jansson, "A popularity model for social networks", dr Mirjam Kretzschmar "Modelling the spread of infectious diseases in sexual networks", en Prof. dr T.A.B. Snijders "An actor-oriented statistical network model for friendship networks through time".
De najaarsvergadering had plaats op 22 september. Het thema was 'Subject-Oriented Multivariate Analysis'. De volgende onderzoekers van het PIONIER project (RijksUniversiteit Leiden) verzorgden een presentatie: Prof. dr Jacqueline J. Meulman (An introduction to Subject - Oriented Multivariate Analysis), dr Bart-Jan van Os (Optimal Partitioning of variables in multivariate analysis using dynamic programming strategies), dr Elise Dusseldorp (The integration of regression trees into regression analysis with optimal scaling), dr Anita van der Kooij (Clustering of row profiles in categorical data analysis), dr Halima Bensmail (Regularized kernel discriminant analysis with optimal scaling), dr Jacques Commandeur (Distance analysis of large data sets using object weights), en dr Patrick Groenen (Distance smoothing for global optimization in least squares multidimensional scaling)
Op de landelijke Methodologendag van de NOSMO op 3 december worden twee lezingen verzorgd met het terugkerende thema 'Oude problemen nieuwe oplossingen'. Dit jaar met de nadruk op 'imputatie van missing data'. De lezingen worden gegeven door dr Mark Huisman (CBS), getiteld 'Simpele and effectieve methoden voor missing data', en Prof. dr Joop Hox (Universiteit Utrecht) getiteld 'Imputatie van missing data, een software overview'.
Edith de Leeuw (secretaris/penningmeester) heeft het sectiebestuur verlaten. Wij danken haar voor de grote inzet in de afgelopen jaren, en de vele activiteiten die zij voor onze sectie heeft georganiseerd. Zij is opgevolgd door dr G.L.H. van den Wittenboer van de Faculteit der Maatschppij- en Gedragswetenschappen van de Universiteit van Amsterdam.
De samenstelling van het huidige sectiebestuur is als volgt: Prof. dr Martijn Berger (voorzitter), dr Marijtje van Duijn, dr Patrick Groenen, dr Eric Maris, dr Jeroen Pannekoek, Prof. dr Klaas Sijtsma en dr G.L.H. van den Wittenboer (secretaris/penningmeester).
Kwantitatieve Methoden
In 1999 verscheen de twintigste jaargang van Kwantitatieve Methoden met drie nummers. Deze kwamen achtereenvolgens medio februari, mei en oktober uit. Zowel het aantal pagina’s als het aantal bijdragen is relatief stabiel. Vergeleken met voorafgaande jaren is er geen sprake meer van een z.g. publication lag.
Onderstaande tabel bevat enkele statistieken m.b.t. de afgelopen jaren:
jaar 1995 1996 1997 1998 1999
jaargang 16 17 18 19 20
nummers 3 3 3 3 3
opgenomen bijdragen (incl.
progr. bespr. en oraties) 34 21 20 21 22
bladzijden 416 500 418 466 466
redactiewisselingen 3 1 3 0 0
Het februari-nummer was grotendeels gewijd aan een thema-gedeelte over Statistiek in het Onderwijs. Het oktober-nummer bevatte een aantal bijdragen rondom het thema "missing data". In 2000 zal het beleid met betrekking tot de wetenschappelijke artikelen worden voortgezet. De verschillende rubrieken, d.w.z. de oraties, de programmatuurbesprekingen, de boekbesprekingen en de rubriek statistiek in de media, zullen zoveel mogelijk worden voortgezet. Met name de rubriek statistiek in de media leidt een kwijnend bestaan en moet worden heroverwogen.
Margo G.H. Jansen
Statistica Neerlandica
In 1999 is de redactie nauwelijks veranderd. Richard Gill is na vele jaren trouwe dienst terug getreden en zal worden vervangen door Ivo Adan, TUE.
De samenstelling van de redactie is nu:
Hans van Houwelingen: hoofdredacteur
Paul de Boer: ‘Managing Editor’, verantwoordelijk voor het drukklaar maken en contacten
met de uitgever Blackwell
Ton Steerneman: redacteur van de opgavenrubriek en van de rubriek ‘recent PhD-theses’
"Associate Editors":
Ivo Adan; Eindhoven; Bert Balk, CBS, Voorburg; Herold Dehling, Groningen; Philip Hans Franses, Rotterdam; Sara van de Geer, Toulouse; Peter van der Heijden, Utrecht; Jan de Leeuw, Los Angeles, USA; Tom Louis, Minneapolis, USA; Leen Stougie, Eindhoven, Noel Veraverbeke, Diepenbeek, België.
In 1998 zijn drie reguliere nummers verschenen. Zoals aangekondigd zijn er review artikelen verschenen over Combinatorial Optimization (K. Aardal & C.P.M. van Hoesel) en Experimental Design (W.K.Wong). Special issues zijn niet verschenen om de achterstand weg te werken. Dat is (te) goed gelukt: er ligt bijna niets meer op de plank. Het aantal spontaan aangeboden artikelen is iets gestegen tot 41. Niet alles is geweldig, maar er zitten enkele veel belovende bijdragen bij. De spontane aanmeldingen zijn echter niet genoeg om Statistica Neerlandica vol te krijgen. Daarom zullen er ook in de toekomst weer special issues verschijnen. Van het Institute for Scientific Information heeft Statistica Neerlandica nog geen impact score ontvangen, maar de Web of Sciences levert toch al aardige informatie.
Het artikel dat verreweg het meest geciteerd is (49 x) in de geschiedenis van Statistica Neerlandica is B. Engel & A. Keen, A simple approach for the analysis of generalized linear mixed models uit 1994. Meer van dat soort artikelen blijven van harte welkom.
Hans van Houwelingen
hoofdredacteur Statistica Neerlandica
VVS-bulletin
De redactie van het VVS-bulletin bestond in 1999 onveranderd uit 1 persoon. Het bulletin telde in 1999 132 pagina's, 12 minder dan in 1998. Daarvan werden er 27 gevuld met advertenties. Het april nummer is niet verschenen, in verband met het ontbreken van materiaal.
Ook in 1999 werd vrijwel alle copy elektronisch aangeleverd. Het publicatiebeleid was gelijk aan dat van vorige jaren: mededelingen met een duidelijke commerciële achtergrond werden slechts tegen advertentietarief geplaatst. Verder werden alle relevante inzendingen geplaatst.
In het september nummer werd aangekondigd dat het bulletin per 1 januari 2000 zou gaan verdwijnen. Verdere informatie werd verstrekt in het november nummer. De secties SWS en SSP hebben in hun mededelingen van november respectievelijk december hun ongenoegen en droefenis over het verscheiden van het bulletin uitgesproken. Verder heeft de redactie hieromtrent geen reacties ontvangen.
Het bestuursbesluit is inmiddels geëffectueerd: de twee-en-dertigste jaargang van het bulletin was ook de laatste. Dank aan Cindy Bosman die de laatste jaren het redactie-adres heeft bemand, en aan het personeel van drukkerij NIVO, met wie het altijd prettig samenwerken was. De redacteur heeft de deur van de bulletin-burelen achter zich in het slot getrokken, en is inmiddels toegetreden tot de redactie van de web-site.
Bert van Zomeren
Website
Nadat eind 1998 een eerste versie operationeel was geworden, is de VVS-website in de loop van 1999 uitgebouwd tot een instrument dat de informatie-functie van de VVS naar leden en niet-leden in hoofdzaken vervuld. Dit is voorbereid in een reeks telefonische redactie-vergaderingen maar concreet vooral uitgevoerd door de webmasters Karin Oudshoorn en Sandro di Bucchianico. Een omvangrijke operatie was de overgang van het VVS-bulletin naar de VVS-mailinglist. De VVS-mailinglist brengt het soort berichten dat eerder in het VVS-bulletin verscheen, met een grotere frequentie (eens per 2 weken) via e-mail onder de aandacht van de leden. De redactie is in 1999 uitgebreid met ir B.C. van Zomeren, die in het bijzonder zorg heeft gedragen voor een soepele overgang van het VVS-bulletin naar de VVS-mailinglist. Aangezien de voorzitter tijdelijk geen toegang had tot internet, is besloten het voorzitterschap tijdelijk te laten waarnemen door Han Oud.
Han Oud
Publicatiecommissie
Meest opvallende gebeurtenis in 1999 is het verdwijnen van het VVS-bulletin, een blad dat gedurende 32 jaar de leden effectief op de hoogte heeft gehouden over het verenigingsleven, de laatste 10 jaar met Bert van Zomeren in de redactie. In Bert’s afscheidswoordje lezen we onder meer dat het karakteristieke rode uiterlijk van het VVS-bulletin van 1974 stamt, toen de fusie plaatsvond met het mededelingenblad van de sectie Operationele Research.Daarvoor had het VVS-bulletin een groen kartonnen kaftje. De 32 jaargangen zullen worden ingebonden en zo voor de geschiedschrijving van de VVS behouden blijven.
De publicatiecommissie heeft éénmaal tezamen met het bestuur vergaderd. Hierbij werd door het bestuur bevestigd dat het in bedoeling lag het VVS-bulletin te laten opvolgen door een opiniërend (glossy) magazine, maar dat er tot dan weinig vorderingen waren gemaakt, onder meer vanwege de beperkte financiële armslag van de VVS. Veel aandacht is besteed aan de huidige situatie en de toekomst van Statistica Neerlandica, dit mede om goed voorbereid te zijn bij een eventuele hernieuwing van het contract met Blackwell.
De situatie van SN is inmiddels besproken in een overleg met de huidige en vorige hoofdredacteuren van het tijdschrift. De conclusies die het bestuur hieruit heeft getrokken zijn neergelegd in de nota "De VVS-publicaties in de 21e eeuw". Het bestuur streeft ernaar om (delen van) KM te electroniseren door plaatsing op de VVS-website.
Han Oud
Coördinatiecommissie
De coordinatiecommissie is in 1999 niet bijeen geweest. Uiteraard zijn de leden wel per email op de hoogte gehouden van de activiteiten betreffende de voorbereiding van de lustrumviering tijdens de Statistische Dag 2000. Het VVS bestuur is in 1999 voortgegaan om
gedurende elke bestuursvergadering een sectiebestuur uit te nodigen en dit heeft de behoefte om de coordinatiecommissie bijeen te roepen verder verminderd.
Commissie kwaliteitsbeoordeling
De commissie kwaliteitsbeoordeling is in 1999 niet bijeen geweest.
Commissie Opleidingen en Examens
Conform het besluit van de algemene ledenvergadering in 1999 is in het afgelopen jaar een aanvang gemaakt met de definitieve afbouw van de examens die door de VVS worden afgenomen. De examens voor elementaire en algemene statistiek zijn voor het laatst afgenomen in het najaar van 1999. De examens statistisch analist A en B en VVS statisticus zullen nog twee maal plaatsvinden, namelijk in (mei) 2000 en in 2001. Met het bestuur van het SOS-fonds is afgesproken dat de meerkosten van deze afbouw van examens volledig door het SOS-fonds worden gedekt.
Hieronder volgt een overzicht van de aantallen cursisten die deelnamen en geslaagd zijn voor de examens Analist A/B en Statisticus in 1999:
deelname geslaagd
statistisch analist A1: 4 1
statistisch analist A2: 3 0
statistisch analist B:
lineaire modellen 1 1
proefopzetten 1 0
steekproeftechnieken 1 1
bedrijfszekerheid 1 1
Statisticus:
lineaire modellen 1 1
kansrekening 1 1
schatten en toetsen 1 1
Het diploma Statisticus-VVS werd in 1999 door 1 persoon behaald.
In 1999 waren er 14 inzendingen voor de VVS-scriptie prijs. De VVS-scriptie prijs 1999 werd toegekend aan Drs A. Stegeman voor zijn scriptie ‘Modeling traffic in high-speed networks by ON/OFF models’. Hij werd begeleid door dr T Mikosch en hij studeerde aan de Faculteit Wiskunde en Natuurwetenschappen van de Rijksuniversiteit Groningen. Eervolle vermeldingen waren er voor T. Jakobs van de Hogeschool Diemen voor de scriptie "Neurale netwerken en korte termijn voorspellingen voor het drinkwaterverbruik" en Ö. Pala van de Katholieke Universiteit Brabant voor de scriptie "A threefold Perspective on validation: how do hard OR, soft OR and system dynamics see it?"
Commissie externe betrekkingen
Voornaamste aandachtspunt is geweest het organiseren van het ‘Wiskunde 2000’ project. In het najaar van 2000 zal in samenwerking met de Vereniging voor Wiskundeleraren en de Stichting Weten een project op zo mogelijk alle middelbare scholen in Nederland worden uitgevoerd waarin "meten" en statistiek in het centrum van de belangstelling staan. Het doel van het project is de belangstelling van statistiek bij scholieren te vergroten. Er zijn fondsen verworven en er is een stichting in het leven geroepen die het project gaat besturen. De hoogleraren van Zwet en Timmer (VVS voorzitter) hebben zitting genomen in het bestuur van deze stichting.
Met de Hogeschool Holland in Diemen is een convenant afgesloten over de opleiding ‘bedrijfswiskunde’. In het convenant is door de VVS erkend dat de opleiding bedrijfswiskunde opleidt tot het niveau statistisch analist A. Met de Noordelijke Hogeschool in Leeuwarden zijn gesprekken gaande over erkenning van hun opleiding bedrijfswiskunde.